Vòm Đá (Dôme du Rocher) được xây dựng vào thế kỷ VII, ngay từ những ngày đầu của kỷ nguyên Hồi giáo. Đây là công trình lớn cổ nhất còn tồn tại của đạo Hồi và được xem là yếu tố nền tảng khởi đầu cho Nghệ thuật Hồi giáo về mặt kiến trúc sau này.
Về phong cách, ban đầu đây là một công trình mang tính Ả Rập-Byzantine: rõ ràng các kiến trúc sư trưởng và thợ thủ công Byzantine (là người Kitô giáo hoặc mới cải đạo, không ai biết chắc) đã làm việc dưới sự chỉ đạo của những người bảo trợ Ả Rập, cả trong phần xây dựng thô lẫn trang trí nội thất. Cũng có thể có ảnh hưởng phong cách từ Ba Tư thời Sassanid trong cách xử lý các mặt tiền. Sau đó, công trình tuyệt đẹp này đã trải qua rất nhiều lần sửa đổi và trùng tu, nhưng vẫn giữ nguyên mặt bằng gốc. Chẳng hạn, phần trang trí nền xanh lộng lẫy trên phần trống (tambour) và nửa trên của các bức tường bên có niên đại từ thời kỳ Ottoman thế kỷ XVI.
Vòm Đá được đặt tên như vậy vì bên trong, ngay dưới mái vòm, có một tảng đá được cả ba tôn giáo độc thần lớn tôn kính: đối với cả ba tôn giáo, đây được cho là nơi Abraham định hiến tế Isaac nhưng bất thành; đối với người Do Thái, đây được cho là vị trí của Đền thờ đầu tiên ở Jerusalem; và đối với người Hồi giáo, đây là nơi diễn ra Cuộc hành trình đêm của Nhà tiên tri (Voyage nocturne du Prophète). Tuy nhiên, kể từ khi ra đời, đây luôn là một thánh địa Hồi giáo, ngoại trừ giai đoạn sau cuộc Thập tự chinh lần thứ nhất, khi công trình từng được dùng làm nhà thờ Kitô giáo trong một thời gian.
Là biểu tượng mang tính biểu trưng của Jerusalem, toạ lạc giữa quảng trường Đền thờ (Núi Đền), công trình đặc biệt này, cùng với thánh đường al-Aqsa, đáng tiếc lại là tâm điểm hội tụ mọi căng thẳng đang khuấy động khu vực này.
Thông số: Tỷ lệ: 1:100 | Khổ giấy: A4 | Số trang in: 16
📊 Đánh giá độ khó
** ⭐⭐⭐ (3 Sao – Trung Bình) Mô hình kiến trúc Đền Đá có cấu trúc bát giác đối xứng kết hợp mái vòm tròn đặc trưng. Độ khó nằm ở việc bo tròn các múi ghép của mái vòm vàng và lắp ráp các hàng cột hiên nhỏ đòi hỏi sự tỉ mỉ cao. – **
⚠️ Một số lưu ý
- *
- Tạo hình mái vòm vàng: Việc uốn cong và dán khít các múi giấy để tạo thành một hình cầu mượt mà, không bị móp méo là thử thách lớn nhất.
- Lắp ráp các chi tiết nhỏ: Các cột trụ và mái hiên ở lối vào có kích thước rất nhỏ, dễ bị lệch hoặc lem keo khi dán.
- Căn chỉnh góc bát giác: Phần thân dưới dạng hình bát giác yêu cầu các nếp gấp và góc ghép phải cực kỳ chính xác để mô hình không bị vặn vẹo.
- **
secanda_19_3_v_1_a_dome_rocher.pdf (7 872 Kb)
Nguồn: mẫu giấy miễn phí của tác giả Secanda (secanda.stalikez.info). Theo license gốc: chỉ dùng cho mục đích cá nhân, không dùng cho mục đích thương mại.
💡 Mẹo nhỏ hữu ích (Master’s Tip)
- *
- Sử dụng dụng cụ vuốt cong (như thân bút hoặc que tròn) để uốn mềm các mảnh ghép mái vòm trước khi bôi keo dán.
- Sử dụng nhíp gắp chuyên dụng và keo sữa khô nhanh (tack glue) để cố định các cột trụ nhỏ ở lối vào một cách chắc chắn.
- Nên tô màu viền (edge coloring) bằng bút màu vàng cho phần mái vòm và màu xám/xanh cho phần thân để che đi các đường cắt trắng, giúp mô hình trông liền mạch hơn.